دین مبین اسلام از ۳ بخش تشکیل گشته است:
۱-فقه اکبر ۲-فقه اوسط ۳-فقه اصغر.یا به تعبیر دیگر دین شامل قول و فعل و دید پیامبر است و یا بازهم به تعبیر دیگری دین شامل عقائد و اخلاق و احکام است
بارها و بارها شنیدهایم و خوانده ایم که اصول دین تحقیقی و فروع دین تقلیدی می باشد.جان مایه و اصل دین همان اصول و یا عقاید دین می باشد و برای متدین بودن در این بخش از شریعت الهی چاره ای جز تحقیق و بررسی نداریم و تقلید در این قسمت جایگاهی ندارد.
در بحث اخلاق و فقه انسان به راحتی می تواند به عالم دینی و یا مرجع تقلید مراجعه نماید و به صورت تقلیدی عمل دیندارانه انجام دهد که مشکلی در این قسمت نیست و اکثر افراد جامعه به چالشی در این دو بخش از دین برخورد نمی کنند.
اما آنجایی که وظیفه خودمان باید اصل دین که شامل توحید و معاد و عدل و نبوت و امامت می باشد را با عقل و تفکر و با شناخت و آگاهی بپذیریم معمولا بی تفاوت و سهل انگار هستیم.
انسانی که خدای خویش را نمی شناسد چطور می تواند خدای مجهول را بپرستد!در واقع اینجا پرستشی صورت نگرفته.اینکه آیه کریمه می فرماید(و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون)در تفسیرش از لسان پاک معصوم نقل شده منظور (لیعرفون) است.در واقع ارزش هر انسانی به شناخت و آگاهی و علم و دانش او به خداشناسی می باشد.ما در کتب جوامع روایی می بینیم که فصلهای بیشماری را درباره فضل علم محدثین ما قرار داده اند که خود اهمیت این موضوع را می رساند ولی ما متاسفانه فقط به بخش عملی دین می پردازیم و کاری به حکمت نظری دین نداریم.براستی دینداری ما چقدر مبتنی بر دین شناسی است؟
در بحث توحید عالمان این علم توحید را به ۳ بخش افعالی و صفاتی و ذاتی تقسیم کرده اند.بنا بر این تفسیر که اهل معرفت و حکما آنرا مطرح کرده اند کف دین داری توحید افعالی است.
آیا به راستی ما تا به حال درباره توحید افعالی اندیشیده ایم یا خیر تا ببینیم ؟شناخت ما در این قسمت درست است یا خیر ؟بعد مشخص شود که آیا حد اقل شرایط ایمان را دارا هستیم یا خیر.
اگر بحث در این زمینه باز شود مشخص می شود که در باب خداشناسی که اصل و اساس دین است آنهم درباره حد اقل آن چقدر با مشکل رو به رو هستیم و بسیاری از معارف توحید افعالی برای ما ناشاخته و گاها نامفهوم است.اینجا است آن روایت درباره شرک خفی مشخص می شود که پیامبر اسلام فرموده اند شرک خفی از اه رفتن مورچه سیاه در دل شب بر روی سنگ سیاه راه رفتن باریکتر و تشخیص آن سختر است.
متا سفانه در بحث عقائد و اصول دین ما خانه عنکبوتی را برای خود ساخته ایم و در زیر آن پناه گرفته ایم و مشغول کارهایمان هستیم اگر نسیمی بیاید تمام بافته ها و یا یافته های ما از بین می رود و درآن وقت مشخص خواهد شد که چقدر دستانمان تهی بوده و ضرر کرده ایم
« هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون»
انسان بزرگترین جدول بحر وجود،جامعترین دفتر غیب و شهود و کاملترین مظهر واجب الوجود است و اگر سرتاپای وجود او را بشکافند غیر از حضرت دوست کسی یافت نمی شود و چه زیبا حبیبش دعا فرمود:اللهم ارنی الاشیاء کما هی.