تناكح اسماء
نكاح عبارت است از اجتماع اسماى الهى به واسطه توجه ذاتى به ابراز و اظهار عالم كه بر چهار قسم است و منظور از چهار قسم بودن آن، اقسام كلى آن است، زيرا نكاح جزيى، نامتناهى است.
نكاح كه نتيجه اش تولد يا تكون يا ظهور است، از سه چيز پديد مى آيد. مثلاً در نكاح حسى، حاصل نكاح كه عبارت است از زن و مرد و اجتماع به شرط مخصوص، فرزند خواهد بود و نيز بارش آسمان و پذيرش زمين به وجه مخصوص، سبب پيدايش گياه مى شود.
در نكاح معنوى نيز تركيب اصغر و اكبر به وساطت اوسط، سبب پيدايش فرزند (نتيجه) مى شود. همين گونه است در عوالم هستى كه تولدى، تكّونى يا ظهورى حاصل مى شود، حصول آن ها متوقف بر اجتماع دو كس يا دو چيز يا دو اسم به نحو مخصوص است.
اقسام نكاح كلي
1ـ اجتماع مفاتيح غيب كه سبب تحصّل اسماى كليه و ائمّه سبعه مى شود.
2ـ اجتماع حقايق اسمايى و اعيان ثابته كه نتيجه اش ظهور عالم ارواح مجرد است.
اسماى الهيه طالب ظهور و اعيان ثابته طالب مظهرند، التقاء و اجتماع آنان نكاحى است كه سبب پيدايش فرزندى بنام ارواح مجرد مى گردد.
3ـ نكاح طبيعى ملكوتى كه عبارت است از اجتماع ارواح ملكوتى كه نتيجه اش پيدايش نفوس و جسم مطلق است.
4ـ نكاح عنصرى در اجسام بسيطه كه نتيجه آن حقايق جسمانى است. شرح بيشتر آن را مى توان در كتب مفصل مربوط به آن يافت. لازم است اشاره نمايم كه هر كدام از عوالم ياد شده داراى مراتب متعددى است كه در مجموع چنان كه گفتيم، مجموع عوالم هستى هم در سير نزولى و هم در سير صعودى نامتناهى است.
انسان بزرگترین جدول بحر وجود،جامعترین دفتر غیب و شهود و کاملترین مظهر واجب الوجود است و اگر سرتاپای وجود او را بشکافند غیر از حضرت دوست کسی یافت نمی شود و چه زیبا حبیبش دعا فرمود:اللهم ارنی الاشیاء کما هی.